Placówki medyczne korzystają z chemikaliów, materiałów biologicznych, próbek i wyrobów wymagających precyzyjnej identyfikacji. Błąd w opisie pojemnika może prowadzić do niewłaściwej segregacji, kontaktu z czynnikiem zakaźnym albo utraty możliwości prześledzenia materiału. System oznaczeń powinien być spójny i odporny na warunki w szpitalu, laboratorium, gabinecie czy punkcie pobrań.
Dobre oznaczenie wskazuje zawartość, rodzaj ryzyka i sposób postępowania. Sam kolor lub odręczny napis nie wystarczą.
Regulacje wyznaczają zakres informacji
Oznakowanie materiałów niebezpiecznych w ochronie zdrowia zależy od rodzaju zawartości. Dla niebezpiecznych substancji i mieszanin chemicznych zastosowanie mają przepisy CLP. Etykieta może wymagać identyfikatora produktu, piktogramów, hasła ostrzegawczego oraz zwrotów H i P. Elementy dobiera się na podstawie klasyfikacji produktu.
Inne zasady dotyczą odpadów powstających podczas udzielania świadczeń zdrowotnych. Samo oznaczanie odpadów niebezpiecznych powinno wynikać z ich klasyfikacji, a nie z wyglądu zawartości. Rozporządzenie Ministra Zdrowia rozróżnia odpady zakaźne, niebezpieczne inne niż zakaźne oraz pozostałe.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia określa sposób segregowania odpadów medycznych według ich rodzaju. Odpady zakaźne, z wyjątkiem przedmiotów o ostrych końcach i krawędziach, zbiera się w czerwonych workach lub pojemnikach. Dla odpadów niebezpiecznych innych niż zakaźne przewidziano kolor żółty, natomiast pozostałe odpady medyczne trafiają do opakowań w kolorze innym niż czerwony lub żółty. Ostre przedmioty należy umieszczać w jednorazowych, sztywnych pojemnikach odpornych na wilgoć, przekłucie i przecięcie, z zachowaniem kolorystyki właściwej dla danej grupy odpadów1.
Oznakowanie odpadów medycznych - co powinno znaleźć się na pojemniku?
Prawidłowe oznakowanie odpadów medycznych ma umożliwiać identyfikację zawartości od chwili rozpoczęcia użytkowania worka lub pojemnika. Widoczne oznaczenie zawiera kod odpadu, nazwę wytwórcy, numer REGON, numer księgi rejestrowej wraz z organem rejestrowym oraz datę i godzinę otwarcia i zamknięcia.
W tym celu stosuje się etykiety na odpady medyczne, które mają miejsce na wymagane dane. Nośnik powinien dobrze przylegać i zachować czytelność mimo wilgoci, chłodzenia, transportu wewnętrznego czy kontaktu ze środkami czyszczącymi.
Przy wysoce zakaźnych odpadach wymagane jest dodatkowe ostrzeżenie przed zagrożeniem biologicznym oraz napis „MATERIAŁ ZAKAŹNY DLA LUDZI”. Znak biohazard na etykiecie ma jednoznacznie informować personel o ryzyku.
Etykieta medyczna odpowiednia do środowiska pracy
Nie wszystkie etykiety do placówek medycznych mają takie same właściwości. Papier może wystarczyć do krótkotrwałego opisu dokumentów lub opakowań przechowywanych w suchym miejscu. Materiały foliowe są lepsze tam, gdzie występują niska temperatura, kondensacja, ścieranie albo kontakt z alkoholem.
Przed wyborem warto sprawdzić:
- zakres temperatur przechowywania i transportu,
- odporność nadruku na wilgoć i preparaty chemiczne,
- rodzaj powierzchni: szkło, tworzywo, metal lub karton,
- wymagany czas zachowania informacji,
- zgodność materiału z urządzeniem.
Do znakowania próbek przechowywanych w bardzo niskiej temperaturze można wykorzystać specjalistyczne etykiety medyczne Zebra. W naszej ofercie dostępne są materiały do laboratoriów, próbek i pakietów sprzętu medycznego. Wybrane warianty są przystosowane do zadruku termotransferowego i szerokiego zakresu temperatur.
Czytelny nadruk ogranicza błędy
Ręczne uzupełnianie informacji nadal bywa potrzebne, lecz w procesach powtarzalnych lepszą organizację zapewnia drukowanie etykiet medycznych na podstawie danych pobieranych z systemu. Kod kreskowy, numer próbki, termin i oddział mogą być nanoszone według jednego szablonu. Ogranicza to ryzyko nieczytelnego pisma, pominięcia pola lub zastosowania niewłaściwego formatu.
Odpowiednio dobrane drukarki etykiet powinny obsługiwać wymagany rozmiar nośnika, rozdzielczość i technologię zadruku. Na stanowiskach laboratoryjnych ważna jest czytelność małych kodów, natomiast przy odpadach – szybkie przygotowanie większej etykiety z miejscem na dane. Przed zamówieniem trzeba potwierdzić kompatybilność materiałów i urządzenia.
Identyfikacja dotyczy także pacjenta
Bezpieczeństwo obejmuje również potwierdzanie tożsamości osoby przed podaniem leku, pobraniem materiału czy wykonaniem procedury. Opaski identyfikacyjne dla pacjentów Zebra mogą zawierać dane i kod kreskowy odczytywany przez personel. Warianty dla dorosłych i dzieci są odporne na wodę i ścieranie, a specjalne zamknięcie ogranicza ponowne założenie opaski.
Opaska nie zastępuje procedury identyfikacji. Powinna być elementem systemu pracy, w którym dane na nadgarstku są porównywane ze zleceniem, dokumentacją i oznaczeniem próbki.
System, który trzeba regularnie sprawdzać
Samo naklejenie oznaczeń nie kończy pracy. Placówka powinna kontrolować ich czytelność, zgodność z procedurami, przyczepność oraz aktualność danych. Uszkodzone nośniki trzeba wymieniać, a szablony aktualizować po zmianie procesu lub przepisów. Dobór materiału, urządzenia i sposobu kontroli warto potraktować jako jeden projekt, bo każdy element wpływa na bezpieczeństwo personelu i pacjentów.
FAQ - znakowanie w sektorze ochrony zdrowia
1. Jakie dane powinny znaleźć się na pojemniku z odpadami medycznymi?
Między innymi kod odpadu, dane wytwórcy oraz data i godzina otwarcia i zamknięcia.
2. Czy wszystkie odpady medyczne trafiają do czerwonych worków?
Nie. Kolor zależy od rodzaju odpadu; dla części z nich stosuje się worki żółte lub w innym kolorze.
3. Kiedy stosuje się symbol zagrożenia biologicznego?
Przy pojemnikach z wysoce zakaźnymi odpadami medycznymi, wraz z wymaganym napisem.
4. Jaki materiał sprawdzi się do próbek mrożonych?
Specjalistyczny nośnik odporny na temperaturę, wilgoć i środki chemiczne.
5. Czy dane pacjenta można drukować na opasce?
Tak, opaska może zawierać tekst i kod kreskowy zgodny z procedurami placówki.